Axia — polska rodzina tabletek z drospirenonem. Pięć wariantów, jeden progestagen i jak uzyskać e-receptę

Axia to jedyna marka antykoncepcyjna na polskim rynku, która oferuje aż pięć wariantów tabletek z drospirenonem — w dwóch dawkach estrogenu i różnych schematach dawkowania — pod jedną nazwą. Produkowana przez Adamed Pharma (polską firmę farmaceutyczną z siedzibą w Pieńkowie), Axia pozwala lekarzowi dobrać optymalną dawkę i schemat bez zmiany progestagenu. Pacjentki kontynuujące antykoncepcję mogą uzyskać e-receptę na wybrany wariant Axia podczas konsultacji online.

• Axia to polska marka od Adamed Pharma — 5 wariantów tabletek z drospirenonem 3 mg
• Dwie dawki estrogenu: EE 20 µg (Axia, Axia Conti, Axia Plus) lub EE 30 µg (Axia Forte, Axia Forte Plus)
• Trzy schematy: 21 tabletek (Axia, Axia Forte), 21+7 placebo (Axia Plus, Axia Forte Plus) lub 24+4 (Axia Conti)
• Drospirenon we wszystkich wariantach: działanie antyandrogenowe + antymineralokortykoidowe
• Jedne z najtańszych preparatów drospirenonowych — cena od ok. 25 zł za cykl

Pięć wariantów Axia — pełne porównanie

Axia to nie jeden lek, lecz cała rodzina preparatów. Wszystkie warianty zawierają drospirenon 3 mg, ale różnią się dawką etynyloestradiolu, liczbą tabletek w blistrze i schematem dawkowania.

Wariant	EE	Drospirenon	Schemat	Tabletek	Odpowiednik rynkowy	Cena ~
Axia	20 µg	3 mg	21 + 7 dni przerwy	21 (bez placebo)	Yasminelle, Vibin mini	25–36 zł
Axia Plus	20 µg	3 mg	21 aktywne + 7 placebo	28	Yasminelle z placebo	~31 zł
Axia Conti	20 µg	3 mg	24 aktywne + 4 placebo	28	Yaz, Vixpo, Daylette	~30 zł
Axia Forte	30 µg	3 mg	21 + 7 dni przerwy	21 (bez placebo)	Yasmin, Vibin	~30 zł
Axia Forte Plus	30 µg	3 mg	21 aktywne + 7 placebo	28	Yasmin z placebo	~34 zł

Jedno opakowanie — wiele możliwości. Dzięki pięciu wariantom lekarz może: rozpocząć od niskiej dawki EE (20 µg) i przejść na wyższą (30 µg) jeśli pojawiają się plamienia, zmienić schemat z 21+7 na 24+4 jeśli PMS się nasila, lub dodać tabletki placebo jeśli pacjentka zapomina o restarcie blistra — wszystko w ramach jednej marki.

Jak wybrać właściwy wariant Axia?

Wybór wariantu zależy od profilu pacjentki, dotychczasowych doświadczeń z antykoncepcją i preferencji. Poniżej praktyczny przewodnik.

Axia (EE 20 µg, 21 tabletek) — dla ceniących prostotę i niską dawkę

Klasyczny schemat 21+7 z niską dawką estrogenu. Odpowiednik Yasminelle. Wybieraj, jeśli: dobrze tolerujesz niską dawkę EE, wolisz schemat z wyraźną 7-dniową przerwą i potrafisz pamiętać o restarcie blistra po przerwie. Wada: brak tabletek placebo — ryzyko zapomnienia o ponownym rozpoczęciu.

Axia Plus (EE 20 µg, 21+7 placebo) — jak Axia, ale z „poduszką bezpieczeństwa”

Identyczny skład jak Axia, ale z 7 tabletkami placebo wypełniającymi przerwę. Codzienne przyjmowanie tabletek (28 dni bez przerwy) eliminuje ryzyko zapomnienia o restarcie blistra. Preferowany u pacjentek z tendencją do zapominania.

Axia Conti (EE 20 µg, 24+4) — odpowiednik Yaz z krótszą przerwą

Schemat 24+4 oznacza krótszą przerwę hormonalną (4 dni zamiast 7) — korzystniejszy profil przy PMS, lepsza supresja pęcherzyków i mniejsze ryzyko ucieczki owulacji. Odpowiednik Yaz i Vixpo. Wybieraj, jeśli: masz nasilone objawy PMS (wzdęcia, drażliwość, ból piersi), chcesz krótszą przerwę lub przechodziłaś z Yaz/Vixpo na tańszą alternatywę.

Axia Forte (EE 30 µg, 21 tabletek) — lepsza kontrola cyklu

Wyższa dawka estrogenu zapewnia stabilniejsze endometrium — mniej plamień śródcyklicznych, bardziej regularne krwawienia. Odpowiednik Yasmin. Wybieraj, jeśli: przy EE 20 µg miałaś częste plamienia lub brak krwawienia z odstawienia.

Axia Forte Plus (EE 30 µg, 21+7 placebo) — Forte z tabletkami placebo

Jak Axia Forte, ale z 7 tabletkami placebo. Łączy lepszą kontrolę cyklu (EE 30 µg) z wygodą ciągłego schematu 28-dniowego. Dla pacjentek potrzebujących wyższej dawki EE i ceniących prostotę — po ostatniej tabletce od razu następna z nowego blistra.

Drospirenon — wspólny mianownik wszystkich wariantów Axia

We wszystkich pięciu wariantach Axia substancją progestagenną jest drospirenon w dawce 3 mg — ten sam progestagen co w Yasmin, Yaz, Vixpo, Daylette, Yasminelle i Vibin. Jego właściwości nie zmieniają się między wariantami.

Działanie antyandrogenowe

Drospirenon blokuje receptory androgenowe, co zmniejsza łojotok, poprawia cerę i redukuje przetłuszczanie się włosów. Efekt umiarkowany — widoczny po 3–6 cyklach. Żaden wariant Axia nie ma formalnego wskazania w leczeniu trądziku (w odróżnieniu od Yaz), ale efekt na cerę jest klinicznie obecny.

Działanie antymineralokortykoidowe

Drospirenon jest antagonistą aldosteronu — jedynym progestagenem o takim działaniu wśród stosowanych w antykoncepcji. Przeciwdziała zatrzymywaniu wody i sodu, zmniejszając obrzęki, wzdęcia i uczucie ciężkości. To właśnie ta właściwość sprawia, że preparaty z drospirenonem (w tym Axia) są najrzadziej kojarzone z przyrostem masy ciała.

Konsekwencja: efekt oszczędzający potas. Zalecana kontrola stężenia potasu w pierwszym cyklu u pacjentek z zaburzeniami nerek lub przyjmujących leki oszczędzające potas (spironolakton, inhibitory ACE, sartany).

Jak stosować Axia — zasady wspólne i różnice między wariantami

Warianty bez placebo (Axia, Axia Forte) — schemat 21 + 7 dni przerwy

Okres	Co robisz
Dzień 1–21	Jedna tabletka dziennie o stałej porze
Dzień 22–28	Przerwa — nie przyjmujesz tabletek. Krwawienie po 2–3 dniach.
Dzień 29	Nowy blister — niezależnie od krwawienia

Warianty z placebo 21+7 (Axia Plus, Axia Forte Plus) — ciągły schemat 28-dniowy

Dzień	Tabletka	Co robisz
1–21	Aktywna (różowa/żółta)	Jedna tabletka dziennie o stałej porze
22–28	Placebo (biała)	Jedna tabletka dziennie — pojawia się krwawienie
29	Nowy blister — aktywna	Bez przerwy między opakowaniami

Axia Conti (24+4) — najkrótsza przerwa

Dzień	Tabletka	Co robisz
1–24	Aktywna (różowa)	Jedna tabletka dziennie o stałej porze
25–28	Placebo (biała)	Jedna tabletka dziennie — krwawienie po 2–3 dniach
29	Nowy blister — aktywna	Bez przerwy

Rozpoczęcie stosowania (wspólne dla wszystkich wariantów)

• Bez wcześniejszej antykoncepcji — pierwszą tabletkę w 1. dniu cyklu. Ochrona natychmiastowa.
• Rozpoczęcie między 2. a 5. dniem — 7 dni dodatkowej ochrony barierowej.
• Zmiana z innego COC — następnego dnia po ostatniej tabletce aktywnej (lub placebo) poprzedniego preparatu.
• Zmiana z minipigułki — w dowolnym dniu; 7 dni dodatkowej ochrony.
• Po porodzie — między 21. a 28. dniem.

Pominięcie tabletki — zasady wspólne

Pominięto placebo (białą): Brak wpływu na skuteczność. Wyrzuć pominiętą tabletkę, kontynuuj schemat. Nie wydłużaj przerwy.

Pominięto aktywną — opóźnienie <12 godzin: Ochrona zachowana. Przyjmij natychmiast, kolejną o zwykłej porze.

Pominięto aktywną — opóźnienie ≥12 godzin: Ochrona może być zmniejszona. Przyjmij pominiętą tabletkę natychmiast (nawet dwie jednocześnie). Dalsze postępowanie zależy od tygodnia cyklu — zasady identyczne jak przy Yasminelle (warianty 21+7) lub Yaz (Axia Conti 24+4). Szczegóły w ulotce dołączonej do opakowania.

Działania niepożądane

Profil działań niepożądanych jest identyczny dla wszystkich wariantów Axia — wynika z tych samych substancji czynnych (drospirenon + EE).

Działanie niepożądane	Częstość	Uwagi
Wahania nastroju, chwiejność emocjonalna	Często (1–10%)	Depresja → konsultacja z lekarzem
Ból głowy	Często (1–10%)	Nowa migrena z aurą → natychmiast odstawić
Ból brzucha, nudności	Często (1–10%)	Zwykle ustępują po pierwszych cyklach
Trądzik	Często (1–10%)	Paradoksalnie na początku; potem poprawa
Ból piersi, tkliwość, powiększenie	Często (1–10%)	Częstsze na początku; silniejsze przy EE 30 µg
Plamienia / nieregularne krwawienia	Często (1–10%)	Częstsze przy EE 20 µg; rzadsze przy EE 30 µg
Brak miesiączki	Często (1–10%)	Częstszy przy EE 20 µg; przy 2× z rzędu wykluczyć ciążę
Zwiększenie masy ciała	Często (1–10%)	Drospirenon ogranicza retencję wody

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE): U kobiet stosujących COC z drospirenonem ryzyko VTE wynosi 9–12 przypadków na 10 000 kobietolat — wyższe niż przy tabletkach z lewonorgestrelem (5–7/10 000), ale niższe niż w ciąży (~60/10 000). Ryzyko jest najwyższe w pierwszym roku stosowania. Objawy alarmowe: nagły ból i obrzęk nogi, duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia widzenia lub mowy — wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Przeciwwskazania (wspólne dla wszystkich wariantów)

• Obecna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa lub zakrzepica tętnicza
• Znana trombofilia (czynnik V Leiden, niedobór białka C, S, antytrombiny III)
• Migrena z aurą — obecnie lub w wywiadzie
• Cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi
• Ciężkie nadciśnienie, ciężka dyslipoproteinemia
• Niewydolność nerek lub ostra niewydolność nerek
• Ciężka choroba wątroby, nowotwory wątroby
• Nowotwory zależne od hormonów płciowych (rak piersi)
• Krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie
• Ciąża lub podejrzenie ciąży
• Jednoczesne stosowanie leków na HCV: ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir z pibrentaswirem, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem

Axia a ciąża i karmienie piersią

Wszystkie warianty Axia są przeciwwskazane w ciąży. Przy podejrzeniu ciąży — natychmiast przerwać. Wcześniejsze stosowanie nie zwiększa ryzyka wad wrodzonych.

Nie zaleca się stosowania Axia w okresie karmienia piersią — estrogeny zmniejszają ilość i zmieniają skład mleka, a substancje steroidowe mogą przenikać do pokarmu. Karmiącym kobietom lekarz może zaproponować Slindę (drospirenon 4 mg bez estrogenu), wkładkę wewnątrzmaciczną lub metodę barierową.

Jak uzyskać e-receptę na Axia?

Wszystkie warianty Axia są lekami na receptę (Rp). Przed pierwszym przepisaniem lekarz powinien zebrać wywiad, ocenić czynniki ryzyka zakrzepicy, zmierzyć ciśnienie i wykluczyć ciążę.

Pacjentki kontynuujące antykoncepcję mogą uzyskać e-receptę na wybrany wariant Axia podczas konsultacji online. Lekarz weryfikuje aktualny stan zdrowia i tolerancję preparatu, a po pozytywnej ocenie wystawia e-receptę — odbiór w aptece na PESEL i czterocyfrowy kod SMS. Warto podać lekarzowi dokładną nazwę wariantu (np. „Axia Conti” lub „Axia Forte Plus”), aby uniknąć pomyłki w aptece.

Najczęstsze pytania o Axia

Czy Axia to to samo co Yasminelle?

Podstawowa Axia (EE 20 µg, 21 tabletek) ma identyczny skład jak Yasminelle — oba preparaty zawierają EE 20 µg + drospirenon 3 mg w schemacie 21+7. Różnią się producentem (Adamed vs Bayer) i ceną — Axia jest zwykle tańsza.

Czy Axia Conti to to samo co Yaz?

Pod względem substancji czynnych i schematu — tak: oba zawierają EE 20 µg + drospirenon 3 mg w schemacie 24+4. Axia Conti jest odpowiednikiem Yaz od Adamed Pharma, dostępnym w niższej cenie. Yaz ma dodatkowe wskazania rejestracyjne (trądzik, PMS), których Axia Conti nie posiada.

Jakie są korzyści tabletek placebo w Axia Plus i Axia Forte Plus?

Tabletki placebo wypełniają przerwę i pozwalają przyjmować tabletkę codziennie — 28 dni bez przerwy. Eliminuje to najczęstszy błąd w antykoncepcji: zapomnienie o ponownym rozpoczęciu blistra po 7-dniowej przerwie. Pod względem działania hormonalnego nie ma różnicy między Axia a Axia Plus — placebo nie zawiera substancji czynnych.

Czy mogę zmienić wariant Axia bez konsultacji?

Nie — zmiana wariantu (np. z Axia na Axia Forte, czyli zmiana dawki EE, lub z Axia Plus na Axia Conti, czyli zmiana schematu) powinna być skonsultowana z lekarzem. Każdy wariant ma inny profil kliniczny i zmiana może wpłynąć na kontrolę cyklu, tolerancję i skuteczność.

Ile kosztuje Axia?

Orientacyjne ceny: Axia (21 szt.) — ok. 25–36 zł; Axia Plus (28 szt.) — ok. 31 zł; Axia Conti (28 szt.) — ok. 30 zł; Axia Forte (21 szt.) — ok. 30 zł; Axia Forte Plus (28 szt.) — ok. 34 zł. Żaden wariant nie jest refundowany. Ceny mogą się różnić w zależności od apteki. Axia należy do najtańszych preparatów drospirenonowych na rynku.

Zastrzeżenie: Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego. Przed rozpoczęciem lub zmianą antykoncepcji należy skonsultować się z lekarzem. Zawsze należy zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania leku.

Źródła:

1. Ulotka dla pacjenta: Axia — dostępna na KtoMaLek.pl, Gemini.pl
2. Ulotka dla pacjenta: Axia Conti — URPL: rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/34345/leaflet
3. Lidegaard Ø. i wsp. „Risk of venous thromboembolism from use of oral contraceptives containing different progestogens and oestrogen doses.” BMJ, 2011; 343: d6423
4. Oelkers W. i wsp. „Effects of a new oral contraceptive containing an antimineralocorticoid progestagen, drospirenone, on the renin-aldosterone system, body weight, blood pressure, glucose tolerance, and lipid metabolism.” J Clin Endocrinol Metab, 1995; 80(6): 1816–1821
5. European Medicines Agency. „Combined hormonal contraceptives — Article 31 referral.” EMA/739865/2013
6. World Health Organization. „Medical eligibility criteria for contraceptive use.” 5th edition, 2015
7. Medycyna Praktyczna — „Axia, tabletki powlekane.” mp.pl/pacjent/leki/lek