Polfenon
Polfenon to lek przeciwarytmiczny z substancją czynną propafenonem stosowany w leczeniu objawowych tachyarytmii nadkomorowych i ciężkich tachyarytmii komorowych. Leczenie wymaga oceny i monitorowania kardiologicznego. Preparat jest dostępny w postaci tabletek powlekanych 150 mg i 300 mg i wydawany wyłącznie na receptę. Stosowanie wymaga uwagi ze względu na liczne przeciwwskazania i interakcje z innymi lekami.
Co to jest Polfenon?
Polfenon to lek zawierający substancję czynną propafenonu chlorowodorek, należącą do grupy leków przeciwarytmicznych. Stosowany jest w celu kontrolowania i zapobiegania zaburzeniom rytmu serca, przede wszystkim tachyarytmii nadkomorowych oraz ciężkich objawowych tachyarytmii komorowych zagrażających życiu. Preparat występuje w postaci tabletek powlekanych o dawkach 150 mg i 300 mg.
Wskazania
Polfenon jest stosowany u dorosłych do leczenia objawowych tachyarytmii nadkomorowych (m.in. częstoskurczu węzłowego, częstoskurczu nadkomorowego w zespole Wolffa‑Parkinsona‑White’a, napadowego migotania przedsionków) oraz ciężkich, zagrażających życiu tachyarytmii komorowych. Leczenie powinno być prowadzone pod nadzorem lekarza, a w przypadku tachyarytmii komorowych rozpoczęcie terapii wymaga warunków szpitalnych.
Przed rozpoczęciem leczenia — przeciwwskazania i środki ostrożności
Przed zastosowaniem Polfenonu należy poinformować lekarza o wszystkich istniejących chorobach i przyjmowanych lekach. Istotne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na propafenon lub którykolwiek ze składników tabletki, zespół Brugadów, istotną strukturalną chorobę serca (m.in. świeży zawał w ciągu ostatnich 3 miesięcy, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca z frakcją wyrzutową <35%, wstrząs kardiogenny—z wyjątkiem wywołanego niemiarowością), ciężką bradykardię, zaburzenia czynności węzła zatokowego, bloki przedsionkowo‑komorowe II° lub wyższe bez stymulatora oraz ciężkie niedociśnienie tętnicze.
Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką obturacyjną chorobą płuc, u chorych na miastenię oraz u osób stosujących jednocześnie rytonawir. Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami równowagi elektrolitowej (np. zaburzenia potasu), niewydolnością wątroby lub nerek oraz u osób z wszczepionym stymulatorem serca — lek może modyfikować próg stymulacji i wymagać sprawdzenia i ewentualnego przeprogramowania urządzenia.
Badania i monitorowanie podczas terapii
Przed rozpoczęciem leczenia i w trakcie terapii lekarz będzie monitorował zapis EKG, ciśnienie tętnicze oraz ogólny stan kliniczny pacjenta, aby ocenić skuteczność i bezpieczeństwo leczenia oraz wykluczyć zespół Brugadów. W fazie ustalania dawki konieczne jest wielokrotne monitorowanie EKG oraz pomiary ciśnienia. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek monitorowanie stężenia leku we krwi może być wskazane ze względu na ryzyko kumulacji.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Polfenonu powinien ustalić lekarz indywidualnie. U dorosłych o masie ciała około 70 kg zalecana dawka dobowa wynosi zwykle 450–600 mg, podawana w 2 lub 3 dawkach podzielonych. W niektórych przypadkach, pod ścisłą kontrolą kardiologiczną, dawkę dobową można stopniowo zwiększać co 3–4 dni do maksymalnie 900 mg. W fazie ustalania dawki oraz w leczeniu podtrzymującym należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę.
Lek należy przyjmować po posiłku, popijając niewielką ilością płynu. W razie pominięcia dawki należy przyjąć ją jak najszybciej, chyba że zbliża się pora przyjęcia kolejnej dawki — wówczas nie należy podwajać dawki.
Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat — preparatu nie należy stosować w tej grupie wiekowej. U osób w podeszłym wieku, u pacjentów z istotnymi zaburzeniami czynności lewej komory lub uszkodzeniem mięśnia sercowego leczenie rozpoczyna się od mniejszych dawek i zwiększa stopniowo, zachowując szczególną ostrożność.
Interakcje z innymi lekami
Propafenon ma wiele istotnych interakcji farmakologicznych. Może nasilać działanie leków metabolizowanych przez izoenzym CYP2D6 (np. wenlafaksyna, dezypramina), beta‑adrenolityków (np. propranolol, metoprolol), cyklosporyny, teofiliny, digoksyny oraz doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny). Leki hamujące CYP2D6, CYP1A2 i CYP3A4 (m.in. ketokonazol, cymetydyna, chinidyna, erytromycyna, niektóre SSRI jak paroksetyna czy fluoksetyna) mogą zwiększać stężenie propafenonu i wymagać dostosowania dawki.
Niektóre leki zmniejszają skuteczność propafenonu (np. fenobarbital, ryfampicyna). Współpodawanie z lidokainą może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu konieczna może być korekta dawek obu leków oraz ścisła obserwacja pacjenta.
Żywność i inne środki
W czasie leczenia nie należy pić soku grejpfrutowego, ponieważ może on zwiększać stężenie propafenonu we krwi i nasilać działania niepożądane.
Ciąża i karmienie piersią
Jeżeli pacjentka jest w ciąży, planuje ciążę lub karmi piersią, powinna skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem Polfenonu. Decyzję o leczeniu w ciąży lub w okresie laktacji lekarz podejmie indywidualnie, uwzględniając potencjalne korzyści i ryzyko dla matki i dziecka.
Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
Polfenon może powodować działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, nieostre widzenie, zmęczenie czy niedociśnienie ortostatyczne, które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W razie wystąpienia takich objawów nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać urządzeń mechanicznych.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują zawroty głowy, zaburzenia przewodzenia i kołatanie serca. Często występują objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (niepokój, zaburzenia snu), zaburzenia widzenia, bradykardia lub tachykardia, duszność oraz objawy żołądkowo‑jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, suchość w ustach). Mogą wystąpić także zaburzenia czynności wątroby, reakcje skórne oraz zmęczenie.
Rzadziej odnotowywano trombocytopenię, zaburzenia koordynacji, drętwienie, zaburzenia rytmu komorowego i niedociśnienie tętnicze. W niektórych przypadkach opisano agranulocytozę, ciężkie reakcje nadwrażliwości, uszkodzenie wątroby, drgawki, objawy pozapiramidowe, migotanie komór oraz nasilanie niewydolności serca. W przypadku wystąpienia ciężkich objawów niepożądanych należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przedawkowanie propafenonu może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, znacznego niedociśnienia, zaburzeń świadomości, drgawek, senności, a w ciężkich przypadkach do śpiączki i zatrzymania oddechu. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub pogotowiem i zgłosić się do najbliższego szpitala. Leczenie polega na objawowym i wspomagającym postępowaniu ratunkowym ze ścisłym monitorowaniem układu sercowo‑naczyniowego.
Przerwanie leczenia
Nie należy przerywać stosowania Polfenonu ani zmieniać dawkowania bez konsultacji z lekarzem. Nagłe odstawienie może być niekorzystne w przebiegu chorób serca; decyzję o zakończeniu leczenia i planie odstawiania podejmuje lekarz.
Przechowywanie
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci, w temperaturze poniżej 25°C. Nie stosować leku po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu. Niewykorzystane leki należy zwrócić do apteki zgodnie z lokalnymi zaleceniami dotyczącymi utylizacji.
Recepta online na Polfenon
Polfenon jest lekiem wydawanym na receptę i jego stosowanie wymaga nadzoru lekarskiego. W niektórych systemach opieki zdrowotnej możliwe jest uzyskanie recepty w formie elektronicznej — przed wystawieniem e‑recepty na Polfenon lekarz musi ocenić wskazania, przeciwwskazania i konieczność monitorowania EKG.
Skład i postać
Preparat zawiera propafenonu chlorowodorek w dawkach 150 mg lub 300 mg w tabletce powlekanej; tabletki zawierają także substancje pomocnicze, w tym laktozę (tabletka 150 mg zawiera laktozę jednowodną ok. 1,43 mg, tabletka 300 mg ok. 2,86 mg). Osoby z ciężką nietolerancją niektórych cukrów powinny poradzić się lekarza przed zastosowaniem leku.
Najważniejsze wskazówki dla pacjenta
Zawsze stosować lek zgodnie z zaleceniami lekarza. Informować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i istniejących schorzeniach, zwłaszcza o chorobach serca, zaburzeniach elektrolitowych, chorobach wątroby lub nerek, chorobach płuc oraz o wszczepionym stymulatorze serca. Unikać soku grejpfrutowego w okresie leczenia. W razie wystąpienia objawów niepożądanych, szczególnie nasilonego kołatania, duszności, omdleń, drgawek, żółtaczki lub ciężkich reakcji skórnych — niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
FAQ
Jak szybko zaczyna działać Polfenon?
Propafenon zaczyna wpływać na rytm serca w ciągu godzin od przyjęcia dawki, ale czas pełnego efektu i stabilizacji rytmu może się różnić w zależności od dawki, indywidualnej reakcji organizmu oraz konieczności osiągnięcia stężenia terapeutycznego pod kontrolą lekarza.
Czy można stosować Polfenon u osoby z chorobą wieńcową?
U pacjentów z istotną strukturalną chorobą serca lek jest przeciwwskazany lub wymaga ostrożnej oceny przez kardiologa. Szczególnie niezalecane jest stosowanie u osób z niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego lub z ciężką niewydolnością serca.
Co zrobić w razie pominięcia dawki?
Jeśli zapomnisz przyjąć dawki, weź ją jak najszybciej, chyba że zbliża się pora kolejnej dawki — w takim wypadku pomiń pominiętą dawkę i nie przyjmuj dawki podwójnej.
Czy Polfenon wpływa na wyniki badań laboratoryjnych?
Propafenon może wpływać na funkcje wątroby i dawki wymagają monitorowania parametrów wątrobowych. Ponadto, przy jednoczesnym stosowaniu niektórych leków może być konieczne monitorowanie stężeń i kontroli funkcji układu krążenia.
Jakie badania będą potrzebne przed rozpoczęciem leczenia?
Przed rozpoczęciem terapii lekarz zwykle zleci zapis EKG, ocenę stanu klinicznego, pomiary ciśnienia tętniczego oraz, w razie potrzeby, badania laboratoryjne oceniające funkcję wątroby i nerek. W trakcie ustalania dawki monitorowanie EKG jest szczególnie istotne.
Czy mogę pić alkohol podczas przyjmowania Polfenonu?
Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane leku, takie jak zawroty głowy czy osłabienie, dlatego należy zachować ostrożność, a w razie wątpliwości omawiać spożycie alkoholu z lekarzem.
Jeżeli masz dodatkowe pytania dotyczące stosowania Polfenonu, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, którzy udzielą informacji dostosowanej do Twojego stanu zdrowia.
Podstawowe informacje
Redakcja NetMedika
Artykuły przygotowuje redakcja NetMedika we współpracy ze specjalistami medycznymi. Dostarczamy rzetelne, aktualne i praktyczne informacje dotyczące zdrowia i telemedycyny. Publikowane treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej.