Explemed
Explemed to lek zawierający arypiprazol, stosowany w leczeniu zaburzeń psychotycznych oraz epizodów maniakalnych u dorosłych i młodzieży. Dawkowanie ustala lekarz; typowa dawka dla dorosłych to 15 mg na dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg. Lek może powodować działania niepożądane, w tym zaburzenia metaboliczne i objawy neurologiczne. Stosowanie wymaga regularnej kontroli medycznej.
Co to jest Explemed i jak działa?
Explemed to lek zawierający substancję czynną arypiprazol, należącą do grupy leków przeciwpsychotycznych. Działa poprzez modulację receptorów dopaminowych i serotoninowych w mózgu, co pomaga zmniejszać objawy psychotyczne (takie jak omamy, urojenia, dezorganizacja myślenia) oraz objawy maniakalne występujące w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych. Mechanizm działania przekłada się na zmniejszenie pobudzenia, poprawę jasności myślenia i stabilizację nastroju u pacjentów, u których zastosowano leczenie.
Wskazania
Explemed stosuje się w leczeniu zaburzeń psychotycznych u dorosłych i młodzieży w wieku 15 lat i starszej oraz w leczeniu epizodów maniakalnych i zapobiegawczo w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym u dorosłych oraz w leczeniu mani w młodzieży od 13 lat.
Przed zastosowaniem — najważniejsze informacje
Przed rozpoczęciem terapii Explemedem ważne jest omówienie z lekarzem istniejących chorób i przyjmowanych leków. Nie należy stosować leku, jeśli występuje nadwrażliwość na arypiprazol lub którykolwiek ze składników preparatu. Lek przepisany jest indywidualnie i nie powinien być podawany innym osobom.
W trakcie leczenia zgłoszono rzadkie, lecz poważne działania niepożądane, w tym myśli i zachowania samobójcze, zaburzenia kontroli impulsów (np. nadmierny hazard, kompulsywne zakupy, przymusowe objadanie się, wzmożone popędy seksualne), oraz złośliwy zespół neuroleptyczny. Należy natychmiast kontaktować się z lekarzem w przypadku pojawienia się myśli samobójczych, gwałtownego pogorszenia stanu psychicznego, sztywności mięśni z wysoką gorączką, trudności z oddychaniem lub nagłego obrzęku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem terapii poinformuj lekarza, jeśli występują: cukrzyca lub zwiększone stężenie cukru we krwi w wywiadzie rodzinnym, padaczka lub skłonność do drgawek, zaburzenia rytmu serca, choroby układu krążenia, zaburzenia ciśnienia krwi, zakrzepy w wywiadzie rodzinnym, wcześniejsze problemy z kontrolą impulsów lub uzależnienie od hazardu. U pacjentów w podeszłym wieku z demencją stosowanie leków przeciwpsychotycznych wiąże się z większym ryzykiem powikłań, w tym udarów i zgonu.
Arypiprazol może powodować senność, zawroty głowy lub spadek ciśnienia przy wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadków — szczególnie u osób starszych lub osłabionych.
Interakcje z innymi lekami
Powiadom lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, także dostępnych bez recepty i preparatach ziołowych. Niektóre leki mogą zwiększać lub zmniejszać stężenie arypiprazolu i wymagać korekty dawki. Do leków interakcyjnych należą m.in.:
- leki przeciwarytmiczne (np. chinidyna, amiodaron, flekainid),
- wybrane antydepresanty i preparaty z dziurawcem,
- niektóre leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol),
- wybrane leki przeciwretrowirusowe (np. inhibitory proteazy),
- leki przeciwepileptyczne (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital),
- niektóre leki stosowane w leczeniu gruźlicy (ryfampicyna, ryfabutyna).
Połączenie z lekami zwiększającymi stężenie serotoniny (np. SSRI, tryptany, tramadol, tryptofan) może zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego. W razie pojawienia się nietypowych objawów neurologicznych należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
Jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę lub karmisz piersią, omów kontynuację leczenia z lekarzem. Stosowanie w czasie ciąży, zwłaszcza w ostatnim trymestrze, może wiązać się z wystąpieniem u noworodka objawów odstawiennych lub zaburzeń (drżenie, sztywność, senność, trudności z oddychaniem i ssaniem). Kobiety karmiące powinny omówić z lekarzem ryzyko i korzyści kontynuacji leczenia.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Explemed może powodować zawroty głowy, senność i zaburzenia widzenia. Nie zaleca się prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn bez uprzedniej oceny, jak lek wpływa na zdolność do wykonywania tych czynności.
Jak stosować Explemed — dawkowanie
Lek należy przyjmować ściśle według zaleceń lekarza. Zalecana dawka dla dorosłych to zwykle 15 mg na dobę; lekarz może zwiększyć dawkę do maksymalnie 30 mg na dobę lub zmniejszyć ją w indywidualnych przypadkach. U młodzieży powyżej 13 lat dawka docelowa wynosi zwykle 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji do 30 mg na dobę według decyzji lekarza. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą; można je przyjmować niezależnie od posiłków.
W przypadku pominięcia dawki: przyjmij ją jak najszybciej pamiętając, aby nie przyjmować dwóch dawek jednego dnia. Nie przerywaj leczenia bez konsultacji z lekarzem — nagłe odstawienie może spowodować pogorszenie objawów.
Przedawkowanie
W razie przyjęcia większej niż zalecana dawki niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub udaj się do najbliższego szpitala. Objawy przedawkowania mogą obejmować przyspieszone lub wolne bicie serca, senność, zaburzenia ruchowe, zaburzenia świadomości, drgawki, problemy z oddychaniem, zaburzenia rytmu serca oraz zmiany ciśnienia krwi. W razie wątpliwości miej przy sobie opakowanie leku.
Działania niepożądane — na co zwracać uwagę
Explemed może powodować różnorodne działania niepożądane. Do najczęściej obserwanych należą: bezsenność, lęk, niepokój ruchowy lub akatyzja, drżenie, bóle głowy, senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, niestrawność), zwiększona produkcja śliny oraz zmiany w masie ciała. U niektórych pacjentów mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne, w tym wzrost stężenia cukru we krwi.
Rzadkie, poważne działania niepożądane to m.in. reakcje alergiczne, zmiany hematologiczne, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca, zakrzepy żył kończyn dolnych oraz myśli samobójcze. W przypadku pojawienia się objawów sugerujących poważne powikłania należy natychmiast skonsultować się z lekarzem lub udać się do szpitala.
Przechowywanie
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. Brak specjalnych zaleceń dotyczących temperatury przechowywania. Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Nie stosować po upływie terminu ważności umieszczonego na opakowaniu.
Skład i postać
Explemed dostępny jest w postaci tabletek zawierających arypiprazol w dawkach 10 mg, 15 mg i 30 mg. Tabletki są białe lub prawie białe, okrągłe, o różnym kształcie i znakowaniu zależnie od dawki. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, skrobię żelowaną kukurydzianą, krzemionkę koloidalną bezwodną i stearynian magnezu.
Recepta online na Explemed
Explemed jest lekiem wydawanym na receptę i jego stosowanie powinno być prowadzone pod nadzorem lekarza. W niektórych systemach opieki zdrowotnej możliwe jest uzyskanie e-recepty na Explemed po konsultacji z uprawnionym specjalistą; jednak decyzję o przepisywaniu zawsze podejmuje lekarz na podstawie oceny stanu pacjenta.
FAQ
Czy Explemed można stosować u dzieci?
Explemed nie jest zalecany u dzieci poniżej 13. roku życia. U młodzieży w wieku 13 lat i starszej może być stosowany w leczeniu epizodów maniakalnych, lecz dawkowanie i wskazania ustala lekarz. Bezpieczniejsze stosowanie u młodszych pacjentów nie zostało potwierdzone.
Jak długo trzeba stosować Explemed, aby pojawiła się poprawa?
Pierwsze efekty leczenia mogą być widoczne w ciągu kilku dni do kilku tygodni, jednak pełny efekt terapeutyczny może wymagać kilku tygodni systematycznego stosowania. Nie przerywaj terapii bez konsultacji z lekarzem.
Czy Explemed powoduje przyrost masy ciała?
U niektórych pacjentów stosowanie leku może wiązać się ze zmianami masy ciała, zarówno wzrostem, jak i spadkiem masy. Lekarz powinien monitorować masę ciała i parametry metaboliczne, zwłaszcza u osób z czynnikami ryzyka cukrzycy.
Co zrobić w razie pominięcia dawki?
Jeśli zapomnisz przyjąć dawki, zażyj ją jak najszybciej po przypomnieniu, o ile nie zbliża się pora kolejnej dawki. Nie należy przyjmować dwóch dawek w tym samym dniu.
Czy podczas leczenia można pić alkohol?
Należy unikać spożywania alkoholu, ponieważ może on nasilać senność, zawroty głowy i inne działania niepożądane leku, a także pogarszać objawy choroby psychicznej.
Jakie badania i kontrola są potrzebne podczas stosowania?
Lekarz może zalecić okresowe badania krwi (w tym w kierunku parametrów metabolicznych i funkcji wątroby) oraz monitorowanie stanu psychicznego, objawów niepożądanych i masy ciała. W razie wątpliwości skonsultuj się z prowadzącym lekarzem.
Kiedy należy natychmiast skontaktować się z lekarzem?
Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem w przypadku nasilenia myśli samobójczych, nagłego pogorszenia stanu psychicznego, objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego (sztywność mięśni, bardzo wysoka gorączka), trudności z oddychaniem, objawów zakrzepicy (ból i obrzęk nogi) lub ciężkich reakcji alergicznych.
Podstawowe informacje
Redakcja NetMedika
Artykuły przygotowuje redakcja NetMedika we współpracy ze specjalistami medycznymi. Dostarczamy rzetelne, aktualne i praktyczne informacje dotyczące zdrowia i telemedycyny. Publikowane treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej.