Escitalopram
Escitalopram to lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, stosowany w dużych epizodach depresji oraz w zaburzeniach lękowych i OCD. Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po kilku tygodniach. Lek jest dostępny wyłącznie na receptę i powinien być stosowany pod kontrolą lekarza. Przed rozpoczęciem terapii omów z lekarzem przeciwwskazania i możliwe interakcje z innymi lekami.
Co to jest Escitalopram i jak działa
Escitalopram to lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Działa na układ serotoninergiczny w mózgu, zwiększając stężenie serotoniny w synapsach, co może poprawiać nastrój i zmniejszać objawy lękowe. Efekt terapeutyczny zwykle ujawnia się po kilku tygodniach systematycznego stosowania.
Wskazania do stosowania
Escitalopram jest stosowany w leczeniu dużych epizodów depresji oraz różnych zaburzeń lękowych, w tym zaburzeń panicznych (z agorafobią lub bez), fobii społecznej, zaburzeń lękowych uogólnionych oraz zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Decyzję o zastosowaniu leku podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.
Przed rozpoczęciem leczenia – najważniejsze informacje
Przed rozpoczęciem terapii pacjent powinien omówić z lekarzem historię chorób, przyjmowane leki oraz ewentualne czynniki ryzyka. Należy poinformować o występowaniu napadów drgawkowych, zaburzeń pracy serca, zaburzeń funkcji wątroby lub nerek, cukrzycy, zaburzeń gospodarki elektrolitowej oraz o skłonnościach do krwawień. Leku nie powinny stosować osoby uczulone na escytalopram lub którykolwiek ze składników pomocniczych preparatu.
Ryzyko samobójcze i obserwacja pacjentów
U niektórych osób, zwłaszcza młodych dorosłych poniżej 25. roku życia, na początku leczenia lekami przeciwdepresyjnymi może wystąpić nasilenie myśli samobójczych lub zachowań autodestrukcyjnych. W pierwszych tygodniach terapii konieczna jest zwiększona czujność, a w razie pogorszenia stanu – kontakt z lekarzem lub placówką medyczną.
Przeciwwskazania i istotne środki ostrożności
Nie należy stosować leku jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz z niektórymi antybiotykami (np. linezolid). Konieczne są przerwy czasowe przy przechodzeniu między lekami z różnych grup (szczegóły ustala lekarz). Przyjmowanie escitalopramu razem z innymi lekami wpływającymi na rytm serca, obniżającymi próg drgawkowy lub zwiększającymi ryzyko krwawień wymaga konsultacji lekarskiej i ostrożności. Należy unikać jednoczesnego stosowania z dziurawcem oraz ostrożnie łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi.
Interakcje z innymi lekami
- Unikać równoczesnego stosowania z inhibitorami MAO oraz niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi i antyarytmicznymi ze względu na ryzyko ciężkich interakcji.
- Leki takie jak tramadol, sumatryptan czy inne leki serotoninergiczne mogą zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego.
- Niektóre leki (np. cymetydyna, flukonazol, fluwoksamina) mogą zwiększać stężenie leku we krwi, co może wymagać dostosowania dawki.
- Escitalopram może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych i niesteroidowych leków przeciwzapalnych, zwiększając ryzyko krwawień.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
Stosowanie escytalopramu w czasie ciąży wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka. Przyjmowanie w ostatnim trymestrze ciąży może wywołać u noworodka objawy takie jak trudności w oddychaniu, drgawki, zaburzenia adaptacyjne, a także zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN). Lek może przenikać do mleka; decyzję o karmieniu i terapii należy skonsultować z lekarzem. W badaniach zwierzęcych podobne związki wykazywały wpływ na parametry płodności, jednak brak jest jednoznacznych dowodów u ludzi.
Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
Escitalopram może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza na początku leczenia lub po zmianie dawki. Pacjent powinien ocenić swój stan i powstrzymać się od prowadzenia, jeśli występuje senność, zawroty głowy lub inne objawy zaburzające koncentrację.
Jak stosować Escitalopram
Stosowanie leku należy prowadzić ściśle według zaleceń lekarza. Tabletki przyjmuje się doustnie, popijając wodą; można je stosować z posiłkiem lub niezależnie od posiłku. Tabletki z rowkiem można podzielić na równe dawki.
Zwykle dawki u dorosłych w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych zaczynają się od 5–10 mg raz na dobę, najczęściej 10 mg jako dawka początkowa w depresji, z możliwością zwiększenia do 20 mg na dobę w zależności od reakcji pacjenta i tolerancji. W zaburzeniach lękowych początkowo często stosuje się 5 mg przez pierwszy tydzień, następnie zwiększenie do 10 mg. U osób w podeszłym wieku zalecana jest zwykle niższa dawka początkowa (np. 5 mg) z możliwością zwiększenia do 10 mg.
Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby, pacjenci wolno metabolizujący przez izoenzym CYP2C19 oraz osoby z ciężkimi zaburzeniami nerek wymagają indywidualnego dostosowania dawki przez lekarza; w niektórych przypadkach nie należy przekraczać dawki 10 mg na dobę.
Przerwanie leczenia i objawy odstawienia
Nagłe przerwanie stosowania escitalopramu może prowadzić do objawów odstawienia, takich jak zawroty głowy, uczucie mrowienia, zaburzenia snu, lęk, nudności, pocenie się czy niestabilność emocjonalna. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki pod kontrolą lekarza przez kilka tygodni. W razie ciężkich objawów lekarz może zalecić ponowne włączenie leku i wolniejsze odstawianie.
Przedawkowanie
W przypadku przyjęcia dawki większej niż przepisana konieczny jest niezwłoczny kontakt z lekarzem lub zgłoszenie się na izbę przyjęć. Objawy przedawkowania mogą obejmować zawroty głowy, drżenie, pobudzenie, drgawki, senność lub śpiączkę, nudności, wymioty, zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.
Działania niepożądane
Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą nudności i bóle głowy. Inne raportowane objawy to zaburzenia snu, zawroty głowy, suchość w ustach, zaburzenia seksualne, biegunka lub zaparcia, nasilenie potliwości, uczucie zmęczenia oraz zmiany masy ciała. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze reakcje, takie jak obrzęk naczynioworuchowy, zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca (wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes), zmniejszenie stężenia sodu we krwi, zaburzenia czynności wątroby czy napady drgawkowe. W razie pojawienia się objawów zagrażających życiu lub nietypowych krwawień należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Przechowywanie i postępowanie z lekiem
Escitalopram należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, zgodnie z informacją na opakowaniu i nie stosować po upływie terminu ważności. Brak jest specjalnych zaleceń dotyczących temperatury przechowywania. Leki niewykorzystane należy zutylizować zgodnie z zaleceniami farmaceuty, nie wyrzucać do kanalizacji ani do odpadów domowych.
Recepta online na Escitalopram
Escitalopram jest lekiem dostępnym na receptę, dlatego rozpoczęcie i kontynuacja terapii powinny odbywać się pod nadzorem lekarza. W niektórych systemach opieki zdrowotnej możliwe jest uzyskanie konsultacji lekarskiej zdalnie oraz wystawienie dokumentu umożliwiającego realizację recepty elektronicznej. Escitalopram recepta online może być wygodnym rozwiązaniem dla pacjentów pod stałą opieką lekarza, jednak decyzję o takim sposobie wystawienia recepty podejmuje lekarz na podstawie wywiadu i oceny stanu zdrowia.
Podsumowanie praktycznych wskazówek
- Stosuj lek zgodnie z zaleceniami lekarza; nie zwiększaj ani nie zmniejszaj dawki na własną rękę.
- Jeśli pojawią się myśli samobójcze, pogorszenie nastroju lub nasilone działania niepożądane – skontaktuj się natychmiast z lekarzem.
- Informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i preparatach ziołowych (szczególnie dziurawiec).
- W przypadku planowanej ciąży, podejrzenia ciąży lub karmienia piersią omów korzyści i ryzyko z lekarzem.
FAQ
Czy Escitalopram działa od razu?
Nie. Pełny efekt terapeutyczny zwykle pojawia się po kilku tygodniach regularnego stosowania; początkowo mogą występować jedynie nieznaczne zmiany. Ważne jest kontynuowanie terapii zgodnie z zaleceniami lekarza.
Czy można pić alkohol podczas leczenia Escitalopramem?
Choć bezpośrednie interakcje nie są spodziewane, nie zaleca się łączenia leku z alkoholem, ponieważ alkohol może nasilać działania niepożądane, takie jak senność, osłabienie koncentracji czy pogorszenie nastroju.
Co zrobić, jeśli zapomnę przyjąć dawkę?
Jeśli przypomnisz sobie przed snem, przyjmij pominiętą dawkę od razu; jeśli jest już noc lub następny dzień, zrezygnuj z pomiṅiętej dawki i przyjmij następną o zwykłej porze. Nie stosuj dawki podwójnej.
Jakie są objawy odstawienia Escitalopramu?
Objawy odstawienia mogą obejmować zawroty głowy, mrowienie, zaburzenia snu, nudności, niepokój, drażliwość oraz symptomy przypominające porażenie prądem elektrycznym w głowie. Z tego powodu zalecane jest stopniowe zmniejszanie dawki pod kontrolą lekarza.
Czy Escitalopram można stosować u młodzieży?
Leku nie zaleca się stosować u osób poniżej 18. roku życia z powodu zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym myśli samobójczych i wrogich zachowań. Lekarz może jednak przepisać go młodemu pacjentowi, jeśli uzna, że korzyści przewyższają ryzyko.
Czy escitalopram wpływa na masę ciała i funkcje seksualne?
Tak, w trakcie leczenia mogą wystąpić zmiany masy ciała (wzrost lub spadek) oraz zaburzenia seksualne, takie jak zmniejszenie popędu, trudności w osiąganiu orgazmu, opóźnienie wytrysku czy zaburzenia wzwodu. Jeśli te objawy są uciążliwe, omów to z lekarzem.
Kiedy należy skontaktować się z lekarzem natychmiast?
Należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub szpitala w przypadku objawów ciężkiej reakcji alergicznej (obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu), nagłego pogorszenia nastroju, myśli samobójczych, drgawek, poważnych nieprawidłowości rytmu serca, silnych krwawień lub objawów sugerujących ciężkie zaburzenia czynności wątroby.
Podstawowe informacje
Redakcja NetMedika
Artykuły przygotowuje redakcja NetMedika we współpracy ze specjalistami medycznymi. Dostarczamy rzetelne, aktualne i praktyczne informacje dotyczące zdrowia i telemedycyny. Publikowane treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej.